ỨNG DỤNG VÀ ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ BÀI TẬP

PHÁT TRIỂN SỨC MẠNH CHO NAM HỌC SINH

ĐỘI TUYỂN BÓNG ĐÁ KHỐI TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRƯỜNG LIÊN CẤP FPT BẮC NINH^*

                                                                                         ThS. NGUYỄN NGỌC TUẤN

NGUYỄN ĐỨC DŨNG

1. Đặt vấn đề

Huấn luyện thể lực là một bộ phận quan trọng của công tác huấn luyện bóng đá. Nhiệm vụ của huấn luyện thể lực là nhằm phát triển song song giữa thể lực chung và thể lực chuyên môn cho cầu thủ. Tức là nhằm hình thành sự phát triển đồng đều các yếu tố: nhanh, mạnh, bền, khéo léo, khả năng phối hợp vận động, để trên cơ sở đó nâng cao các hoạt động chuyên môn một cách có hiệu quả.

Tố chất sức mạnh là cơ sở cho vận động viên (VĐV) nắm vững kỹ năng vận động,

nâng cao thành tích vận động của VĐV. Các trận thi đấu bóng đá hiện nay mang tính quyết liệt, diễn ra với tốc độ nhanh yêu cầu mỗi VĐV trên sân phải liên tục thực hiện những động tác: chạy, nhảy, dừng, xuất phát nhanh v.v…, khắc phục quán tính và lực cản. Ngoài ra còn đòi hỏi cầu thủ phải hoàn thành các động tác kỹ thuật một cách nhanh chóng, chính xác như kỹ thuật đá bóng, giữ bóng, dẫn bóng, sút cầu môn trong điều kiện có đối phương tranh cướp, cản phá. Chính vì vậy tố chất sức mạnh đã trở thành một trong những thước đo trình độ huấn luyện thể lực cho VĐV bóng đá.

Ở Việt Nam, vấn đề này thu hút được sự quan tâm nghiên cứu của nhiều nhà khoa học ở nhiều lĩnh vực khác nhau. Tiêu biểu như các công trình nhằm đánh giá trình độ tập luyện, trình độ thể lực và năng lực cho VĐV bóng đá các giai đoạn huấn luyện khác nhau như: Nguyễn Thiệt Tình (1997),Võ Đức Phùng, Nguyễn Kim Minh, Ngô Đức Nhuận, Nguyễn Thị Tuyết (1999), Trần Quốc Tuấn, Nguyễn Minh Ngọc (2002), Phạm Ngọc Viễn, Phạm Quang (2004), Phạm Xuân Thành (2007)… Kết quả nghiên cứu của các tác giả đã xác định được hệ thống các chỉ tiêu, các tiêu chuẩn đánh giá trình độ tập luyện, trình độ thể lực cũng như xây dựng được chương trình huấn luyện với hệ thống các phương tiện huấn luyện VĐV bóng đá trẻ ở Việt Nam theo từng lứa tuổi riêng biệt. Tuy nhiên vấn đề nghiên cứu bài tập phát triển sức mạnh cho đối tượng nam học sinh đội tuyển bóng đá khối THPT thì chưa có tác giả nào quan tâm nghiên cứu.            

Xác định được ý nghĩa và tầm quan trọng của vấn đề, chúng tôi tiến hành nghiên cứu: Ứng dụng và đánh giá hiệu quả bài tập phát triển sức mạnh cho nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối Trung học phổ thông trường liên cấp FPT Bắc Ninh.

Phương pháp nghiên cứu: Quá trình nghiên cứu, chúng tôi sử dụng các phương pháp sau: phân tích và tổng hợp tài liệu, phỏng vấn, kiểm tra sư phạm, thực nghiệm sư phạm, toán học thống kê.

2. Kết quả nghiên cứu và bàn luận

2.1. Lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh cho nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh

Để lựa chọn được các bài tập đa dạng và phù hợp phát triển sức mạnh cho nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh, đề tài tiến hành tham khảo các tài liệu có liên quan, quan sát các giờ tập luyện thể lực của đội tuyển bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh và các trường đại học có phong trào bóng đá phát triển mạnh,

Để đảm bảo tính khách quan và thực tiễn khi lựa chọn bài tập, đề tài tiến hành phỏng vấn bằng phiếu hỏi đến các giáo viên, huấn luyện viên và cán bộ chuyên môn có kinh nghiệm trong công tác huấn luyện thể lực cho VĐV bóng đá, số phiếu phát ra 35 phiếu và thu về được 30. Kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng 1.

Bảng 1. Kết quả phỏng vấn lựa chọn bài tập phát triển sức mạnh cho đối tượng nghiên cứu (n = 30)

Qua bảng 1 đề tài đã lựa chọn được 18/24 bài tập thuộc 03 nhóm bài tập có bóng, bài tập không bóng và bài tập trò chơi và thi đấu có tỷ lệ số người tán thành cao từ 80% trở lên ở mức rất quan trọng để phát triển sức mạnh cho nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh. Các bài tập cụ thể gồm:           

- Bài tập không bóng (5 bài tập)

- Nhóm bài tập có bóng (10 bài tập)

- Nhóm bài tập thi đấu (3 bài tập)

2.2. Ứng dụng và đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh cho nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh.

2.2.1. Tổ chức thực nghiệm

Đề tài tiến hành theo phương pháp thực nghiệm so sánh song song, được tiến hành trên 2 nhóm (2 nhóm được phân chia theo hình thức bốc thăm ngẫu nhiên)

- Nhóm thực nghiệm: gồm 10 nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh, sử dụng 18 bài tập mà qua nghiên cứu chúng tôi đã lựa chọn.

- Nhóm đối chứng gồm 10 nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh tập luyện theo giáo án cũ với các bài tập phát triển sức mạnh do huấn luyện viên biên soạn.

Với 18 bài tập được lựa chọn; đề tài xây dựng tiến trình thực nghiệm theo chương trình huấn luyện của khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh trong thời gian 4 tháng.

Nội dung thực nghiệm:

Sau khi phân nhóm, xây dựng tiến trình thực nghiệm đề tài tiến hành thực nghiệm cùng một lúc trên cả 2 nhóm thực nghiệm và đối chiếu với số giáo án và tiến độ trong chương trình huấn luyện của nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh. Mỗi tuần có 3 buổi tập, mỗi buổi dành 25 - 30 phút để tập các bài tập phát triển sức mạnh. Các bài tập sức mạnh được thực hiện ngay sau khi khởi động chung và chuyên môn, lúc cơ thể còn sung sức.

2.2.2. Đánh giá hiệu quả các bài tập phát triển sức mạnh cho nam học sinh đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh.

Để có cơ sở đánh giá hiệu quả các bài tập lựa chọn trong thực nghiệm, đề tài tiến hành so sánh kết quả điểm kiểm tra ban đầu giữa nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng về năng lực sức mạnh trong giai đoạn trước khi vào thực nghiệm. Kết quả so sánh sức mạnh của 2 nhóm thực nghiệm được trình bày ở bảng 2.

Bảng 2. So sánh kết quả kiểm tra sức mạnh giữa 2 nhóm trước thực nghiệm

(n_A = 10; n_B = 10)

Qua bảng 2 cho thấy: Trước thực nghiệm 5 test t_tính < t_bảng ở ngưỡng xác suất p > 0.05, nói cách khác thành tích của 2 nhóm là tương đương nhau.

Sau 4 tháng thực nghiệm. đề tài kiểm tra thành tích sức mạnh của 2 nhóm bằng 5 test đã lựa chọn và kiểm tra ban đầu. Kết quả được trình bày tại bảng 3 và bảng 4.

Bảng 3. so sánh kết quả kiểm tra sức mạnh giữa 2 nhóm sau thực nghiệm

(n_A = 10; n_B = 10)

Bảng 4. Nhịp độ tăng trưởng của các test đánh giá sức mạnh của đối tượng nghiên cứu qua các giai đoạn của quá trình thực nghiệm

Từ kết quả thu được ở các bảng 3 và bảng 4 cho thấy, ở tất cả các nội dung kiểm tra đánh giá sức mạnh của hai nhóm thực nghiệm và đối chứng đã có sự khác biệt rõ rệt, t _tính > t _bảng ở ngưỡng xác suất p < 0.05. Hay nói một cách khác, việc ứng dụng các phương tiện huấn luyện cũng như các bài tập mà đề tài lựa chọn, đã tỏ rõ tính hiệu quả trong việc phát triển sức mạnh cho nam học

đội tuyển Bóng đá khối THPT trường liên cấp FPT Bắc Ninh.

Để khẳng định rõ hiệu quả hệ thống các bài tập chuyên môn đã lựa chọn ứng dụng trong huấn luyện nhằm phát triển sức mạnh cho đối tượng nghiên cứu, sau khi kết thúc quá trình thực nghiệm, đề tài tiến hành so sánh kết quả xếp loại tổng hợp sức mạnh giữa nhóm đối chứng và thực nghiệm. Kết quả được trình bày ở bảng 5.

Bảng 5. So sánh kết quả xếp loại tổng hợp sức mạnh của đối tượng nghiên cứu

sau thực nghiệm